Umowa nieodpłatnego użyczenia lokalu członkowi rodziny to prosty dokument, który pozwala zgodnie z prawem opisać zasady korzystania z mieszkania, domu albo jego części bez pobierania czynszu. Taki wzór umowy przydaje się najczęściej wtedy, gdy rodzic udostępnia lokal dziecku, rodzeństwo przekazuje sobie mieszkanie do używania albo dziadkowie pozwalają wnukowi zamieszkać w należącej do nich nieruchomości.
W treści dokumentu warto ująć dokładne dane stron, czyli użyczającego i biorącego w użyczenie, a także precyzyjny opis lokalu: adres, numer lokalu, powierzchnię lub wskazanie, czy chodzi o cały lokal czy tylko jego część. Bardzo istotne jest także określenie, że lokal jest przekazywany nieodpłatnie, oraz wskazanie od kiedy i na jak długo członek rodziny może z niego korzystać.
Dobrze przygotowana umowa użyczenia lokalu powinna również regulować kwestie kosztów eksploatacyjnych, mediów, odpowiedzialności za szkody i zasad zwrotu lokalu. Choć jest to dokument stosunkowo nieskomplikowany, jasne zapisanie obowiązków obu stron pomaga uniknąć nieporozumień rodzinnych i ułatwia wykazanie tytułu prawnego do lokalu, gdy jest on potrzebny np. do meldunku, spraw urzędowych lub kontaktu ze wspólnotą czy spółdzielnią.
§ 1. przedmiot użyczenia
§ 2. cel i czas trwania umowy
§ 3. koszty i obowiązki stron
| Zakres | Użyczający | Biorący w użyczenie |
|---|---|---|
| Czynsz najmu | nie dotyczy | nie płaci |
| Opłaty eksploatacyjne i media | według ustaleń | ponosi / zwraca* |
| Drobne naprawy i porządek | — | zapewnia |
§ 4. zwrot lokalu i postanowienia końcowe
| …………………………………………………. Użyczający |
…………………………………………………. Biorący w użyczenie |
jak korzystać z tego wzoru umowy użyczenia lokalu
Przygotowany wzór można wykorzystać jako umowę użyczenia mieszkania dla członka rodziny zarówno wtedy, gdy lokal jest przekazywany na czas określony, jak i bezterminowo. Najważniejsze jest rzetelne wpisanie danych stron oraz dokładne oznaczenie nieruchomości. Im bardziej szczegółowy opis lokalu, tym mniejsze ryzyko sporu w przyszłości. W praktyce warto dopisać numer księgi wieczystej, numer działki albo informację, że użyczenie dotyczy jedynie jednego pokoju wraz z prawem do korzystania z kuchni i łazienki.
co można zmodyfikować w treści dokumentu
Ten wzór umowy można łatwo dopasować do konkretnej sytuacji rodzinnej. Można rozszerzyć postanowienia o zapis dotyczący meldunku, przechowywania rzeczy, prawa do przyjmowania gości czy obowiązku uzyskania zgody właściciela na remonty i większe przeróbki. Jeżeli strony chcą, mogą też dokładniej opisać, które opłaty pokrywa biorący w użyczenie, np. prąd, gaz, woda, internet, opłaty do wspólnoty albo wywóz odpadów.
W wielu przypadkach przydatny będzie również protokół zdawczo-odbiorczy lokalu. Nie musi on być częścią samej umowy, ale warto go dołączyć jako załącznik. Taki dokument może zawierać stan liczników, spis wyposażenia, liczbę przekazanych kluczy oraz opis ewentualnych usterek istniejących w dniu wydania lokalu.
na co uważać przy nieodpłatnym użyczeniu lokalu rodzinie
Choć nieodpłatne użyczenie lokalu członkowi rodziny wydaje się formalnością, trzeba pamiętać, że nadal jest to stosunek prawny rodzący określone obowiązki. Nieodpłatność nie oznacza braku zasad. Jeżeli strony nie ustalą, kto płaci rachunki albo kto odpowiada za szkody, później trudno będzie rozstrzygnąć spór. Dlatego najlepiej unikać ogólników i wpisywać konkretne ustalenia.
Trzeba też odróżnić użyczenie od najmu. W umowie użyczenia nie ma czynszu za korzystanie z lokalu. Jeżeli właściciel pobiera regularne wynagrodzenie za samo zamieszkiwanie, dokument może w praktyce zostać oceniony jako najem, a nie użyczenie. To istotne z punktu widzenia rozliczeń i charakteru prawnego umowy.
dodatkowe postanowienia warte rozważenia
Do wzoru można dodać zapis o możliwości wypowiedzenia umowy z zachowaniem określonego terminu, np. 14 lub 30 dni. Często wpisuje się też obowiązek natychmiastowego zwrotu lokalu w razie używania go niezgodnie z przeznaczeniem, podnajmu bez zgody albo rażącego naruszania porządku domowego. Takie klauzule są szczególnie przydatne, gdy użyczenie dotyczy dłuższego okresu.
Jeżeli dokument ma służyć do celów urzędowych, warto zadbać, aby podpisy były czytelne, a wszystkie pola zostały wypełnione bez skreśleń i pustych miejsc. Dobrze sporządzona umowa nieodpłatnego użyczenia lokalu porządkuje relacje rodzinne, potwierdza tytuł do korzystania z mieszkania i pomaga uniknąć nieporozumień w przyszłości.